Από το ψηφιακό μοντέλο στην κατασκευή: Computational Design στο κέλυφος της Σχολής του ΤΕΠΑΚ στην Πάφο
Γιατί η γεωμετρία, τα υλικά, οι κατασκευαστικές ανοχές, οι απαιτήσεις των προμηθευτών και η πραγματική κατάσταση του εργοταξίου πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύστημα πληροφορίας.
Γράφει ο Οδυσσέας Γεωργίου,
Computational Designer, Ιδρυτής της SEAMLEXITY
Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα των σύγχρονων κτιριακών κελυφών απαιτεί πλέον κάτι περισσότερο από την παραγωγή σχεδίων. Η γεωμετρία, τα υλικά, οι κατασκευαστικές ανοχές, οι απαιτήσεις των προμηθευτών και η πραγματική κατάσταση του εργοταξίου πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα ενιαίο σύστημα πληροφορίας.
Αυτό αποτελεί βασικό πεδίο δραστηριότητας της SEAMLEXITY [1], η οποία αναπτύσσει ψηφιακές μεθοδολογίες που συνδυάζουν Computational Design, BIM, τρισδιάστατη αποτύπωση και Design for Fabrication. Στόχος είναι η γεφύρωση του σχεδιασμού με την πραγματική κατασκευή, ιδιαίτερα σε έργα όπου η πολυπλοκότητα της γεωμετρίας και ο μεγάλος αριθμός διαφορετικών στοιχείων καθιστούν τις συμβατικές διαδικασίες δύσκολες στη διαχείριση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης αποτέλεσε το κέλυφος της Σχολής Διοίκησης Τουρισμού, Φιλοξενίας και Επιχειρηματικότητας του ΤΕΠΑΚ στην Πάφο, όπου σημαντικό τμήμα των όψεων διαμορφώθηκε με κατακόρυφα στοιχεία U Glass.
Παρότι το υλικό βασίζεται σε ένα επαναλαμβανόμενο προφίλ, η εφαρμογή του στο συγκεκριμένο έργο παρουσίαζε σημαντική γεωμετρική και κατασκευαστική πολυπλοκότητα. Το αρχιτεκτονικό design περιλάμβανε ένα έντονο σύστημα οριζόντιων αρμών, οι οποίοι εναλλάσσονταν σε διαφορετικά ύψη σε πολλά σημεία των όψεων. Η μεταβολή αυτή δημιουργούσε μεγάλο αριθμό διαφορετικών ζωνών και αντίστοιχα πολλά διαφορετικά groups από μήκη κοπής των στοιχείων U Glass.
Ταυτόχρονα, το σύστημα έπρεπε να συντονιστεί με ανοίγματα, γωνίες, μεταβάσεις μεταξύ διαφορετικών τμημάτων της όψης, μεταλλικά στοιχεία, κουφώματα και τη φέρουσα κατασκευή.
Η ομάδα της SEAMLEXITY ανέπτυξε ένα λεπτομερές τρισδιάστατο και παραμετρικό μοντέλο του κελύφους, μέσα από το οποίο πραγματοποιήθηκε γεωμετρικός έλεγχος, clash detection και συστηματική οργάνωση όλων των στοιχείων U Glass. Η γεωμετρία των υαλο-στοιχείων συνδέθηκε παραμετρικά με τις στάθμες των οριζόντιων αρμών, επιτρέποντας τον αυτόματο υπολογισμό των αντίστοιχων μηκών κοπής και την ταξινόμησή τους σε ομάδες.
Με αυτόν τον τρόπο, ένας πολύ μεγάλος αριθμός μεμονωμένων στοιχείων μετατράπηκε σε ένα ελεγχόμενο σύστημα τύπων, διαστάσεων, groups και ποσοτήτων. Η διαδικασία αυτή επέτρεψε τη βελτιστοποίηση των διαφορετικών μηκών κοπής και την καλύτερη οργάνωση των παραγγελιών και της παραγωγής.
Το τρισδιάστατο μοντέλο δε χρησιμοποιήθηκε μόνο ως εργαλείο σχεδιασμού. Αποτέλεσε την κεντρική βάση δεδομένων του κελύφους, από την οποία μπορούσαν να εξαχθούν πληροφορίες για ποσότητες, κωδικοποίηση στοιχείων, παραγγελίες και εγκατάσταση.
Ιδιαίτερη σημασία είχε, επίσης, η σύνδεση του μοντέλου με την πραγματική κατάσταση του εργοταξίου. Η SEAMLEXITY οργάνωσε τη διαδικασία αποτύπωσης και τη μεταφορά των δεδομένων της στο τρισδιάστατο μοντέλο, επιτρέποντας την παρακολούθηση και διόρθωση των κατασκευαστικών αποκλίσεων καθώς το έργο εξελισσόταν. Οι αλλαγές μπορούσαν έτσι να ενσωματώνονται άμεσα πριν επηρεάσουν την παραγωγή και την τοποθέτηση των γυάλινων στοιχείων.
Η ίδια ψηφιακή πληροφορία χρησιμοποιήθηκε για τρισδιάστατη χάραξη στο εργοτάξιο, καθώς και για την ψηφιακή υποστήριξη των υπεργολάβων κατά την κατασκευή.
Το έργο στην Πάφο αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο το Computational Design μπορεί να λειτουργήσει όχι απλώς ως εργαλείο δημιουργίας σύνθετης γεωμετρίας, αλλά κυρίως ως μηχανισμός οργάνωσης, ελέγχου και απλοποίησης της κατασκευαστικής πολυπλοκότητας, δημιουργώντας μια συνεχή ψηφιακή ροή από τον σχεδιασμό μέχρι την παραγγελία, τη χάραξη και την τελική εγκατάσταση. Έχει, επίσης, τύχει σημαντικής αρχιτεκτονικής αναγνώρισης, αποσπώντας το Πρώτο Βραβείο Καλύτερου Πραγματοποιημένου Έργου Κύπρου στα Βραβεία Ελληνικής Αρχιτεκτονικής 2026, ενώ παράλληλα επιλέχθηκε ως υποψήφιο για το EUmies Awards 2026 [2], το σημαντικότερο ευρωπαϊκό βραβείο σύγχρονης αρχιτεκτονικής.
Ο Οδυσσέας Γεωργίου είναι Computational Designer και Ιδρυτής της SEAMLEXITY, μιας καινοτόμου εταιρείας που αναπτύσσει ψηφιοποιημένες διαδικασίες κατασκευής και υπολογιστικές μεθοδολογίες, με στόχο την υλοποίηση σύνθετων γεωμετριών και την προώθηση πιο βιώσιμων πρακτικών στον κατασκευαστικό τομέα. Παράλληλα, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, με αντικείμενα τον παραμετρικό σχεδιασμό, τις ψηφιακές μεθοδολογίες, το BIM και την ενσωμάτωση της ανάλυσης απόδοσης στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό.
Είναι διπλωματούχος πολιτικός μηχανικός του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και κάτοχος MPhil από το University of Bath στην ψηφιακή αρχιτεκτονική. Το έργο και η έρευνά του επικεντρώνεται στη συνένωση του σχεδιασμού με την κατασκευή μέσω ψηφιακών εργαλείων, τη βελτιστοποίηση των διαδικασιών παραγωγής και στη μείωση της σπατάλης υλικών. Διαθέτει σημαντική εμπειρία στον τομέα της δομοστατικής μηχανικής στη Buro Happold στο Λονδίνο, όπου συμμετείχε σε διεθνή αρχιτεκτονικά έργα υψηλής γεωμετρικής πολυπλοκότητας, καθώς και σε ανεξάρτητες συνεργασίες σε βραβευμένα έργα.
Ο Οδυσσέας έχει παρουσιάσει την έρευνά του γύρω από το computational design και την ψηφιακή κατασκευή σε διάφορα διεθνή συνέδρια. Μέσω της SEAMLEXITY, συνεργάζεται με μελετητές, κατασκευαστές και εργολάβους για την ψηφιοποίηση των κατασκευαστικών διαδικασιών, τη βελτίωση της αποδοτικότητας στη χρήση υλικών και την προώθηση της καινοτομίας στο δομημένο περιβάλλον.
